1
استادیار گروه فلسفه و کلام دانشگاه ولی عصر(عج) رفسنجان، ایران
2
استاد گروه فلسفه و کلام دانشگاه فردوسی مشهد، ایران
چکیده
عشق یکی از مباحث اساسی در روانشناسی اجتماعی و از تأثیرگذارترین مقولات در زندگی انسان است؛ بنابراین، شناخت و تحلیل آن میتواند در سرنوشت انسان و ابعاد زندگی او نقش مهمی را ایفا کند. فروم و ملاصدرا نیز همانند بسیاری از اندیشمندان دیگر به این مسئله پرداختهاند. این نوشتار به برخی مسائل بنیادین و نظری درباره عشق از نگاه این دو اندیشمند پرداخته و شباهتها و تفاوتهای این دو دیدگاه را در باب تعریف عشق، هدف عشقورزیدن، چگونگی سریان عشق، خصوصیات عشق، انواع عشق، مراتب طولی یا عرضی عشق، عشق زمینی، نسبت عشق به خود با دیگرخواهی، نسبت عشق به خود با خودخواهی و عشق به خدا بیان کرده است. پس از بررسی مباحث نظری پیرامون عشق از دید این دو اندیشمند، این نتیجه به دست میآید که گرچه نقاط اشتراک بسیاری را در تحلیل انسان از منظر ملاصدرا بهعنوان یک فیلسوف و فروم بهعنوان یک روانشناس میتوان یافت، اما بررسی دقیق نشان میدهد که دستگاه فکری ملاصدرا بهعنوان یک فیلسوف دینی درباره مسئله عشق، نسبت به فروم بهعنوان یک روانشناس غیردینی، منسجمتر و انسانگرایانهتر است.
قائمینیا، علیرضا، (1386)، «عشق زمینی و عشق آسمانی»، مجله کتاب نقد، دوره تابستان، شماره 43، ص107 –
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، (1371)، عرفان و عارف نمایان، مترجم: محسن بیدارفر، چاپ سوم، تهران: انتشارات الزهرا.
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، (1420ق)، مجموعه رسائل فلسفى صدر المتألهین، چاپ دوم، تهران: حکمت.
منابع عربی:
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، (1366)، تفسیر القرآن الکریم، چاپ دوم، قم: بیدار.
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، (1981م)، الحکمة المتعالیة فى الأسفار العقلیة الأربعة، حاشیه سید محمد حسین طباطبائى7، چاپ سوم، بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، (بیتا)، رساله سه اصل، به تصحیح سید حسین نصر، تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، (1360)، الشواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیة، چاپ دوم، تهران: مرکز نشر دانشگاهى.
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، (1363)، مفاتیح الغیب، تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات.
شایسته, ریحانه و حسینی شاهرودی, مرتضی . (1403). مقایسه و تطبیق عشق از منظر ملاصدرا و فروم (با تکیه بر اسفار اربعه و هنر عشق ورزیدن). پژوهشهای علوم عقلی, (), -.
MLA
شایسته, ریحانه , و حسینی شاهرودی, مرتضی . "مقایسه و تطبیق عشق از منظر ملاصدرا و فروم (با تکیه بر اسفار اربعه و هنر عشق ورزیدن)", پژوهشهای علوم عقلی, , , 1403, -.
HARVARD
شایسته, ریحانه, حسینی شاهرودی, مرتضی. (1403). 'مقایسه و تطبیق عشق از منظر ملاصدرا و فروم (با تکیه بر اسفار اربعه و هنر عشق ورزیدن)', پژوهشهای علوم عقلی, (), pp. -.
CHICAGO
ریحانه شایسته و مرتضی حسینی شاهرودی, "مقایسه و تطبیق عشق از منظر ملاصدرا و فروم (با تکیه بر اسفار اربعه و هنر عشق ورزیدن)," پژوهشهای علوم عقلی, (1403): -,
VANCOUVER
شایسته, ریحانه, حسینی شاهرودی, مرتضی. مقایسه و تطبیق عشق از منظر ملاصدرا و فروم (با تکیه بر اسفار اربعه و هنر عشق ورزیدن). پژوهشهای علوم عقلی, 1403; (): -.