بازخوانی انتقادی مستندات ناصر القفاری پیرامون غلو آمیز بودن اعتقادات شیعه در مسئله امامت

نوع مقاله : مقاله علمی ترویجی

نویسندگان

1 طلبه سطح سه رشته تخصصی کلام اسلامی مدرسه علمیه عالی نواب

2 مدرس سطوح عالی حوزه علمیه خراسان

چکیده

اتهام غلو (نسبت‌دادن جایگاه الهی به افراد) همواره از سوی بزرگان جریان‌های سلفی، خصوصاً ناصر القفاری، به باورهای شیعه در مسئله امامت وارد شده است. القفاری در آثار خود مواردی مانند نسبت ربانیت، خلق افعال، اشتراک ائمه علیهم‌السلام با پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در صفت نبوت، توسل به ائمه علیهم‌السلام و مواردی این‌چنین را مصداق غلو دانسته و معتقد است این آموزه‌ها در سیره سلف صالح وجود ندارد و بدعتی شیعی محسوب می‌شود.این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی، ابتدا به استخراج و تبیین ادله ناصر القفاری پرداخته، سپس با نقد هر یک از مدعیات او بر پایه منابع قرآنی، روایی و آرای علمای فریقین (به‌ویژه اهل‌سنت) بررسی می‌کند که آیا این اتهامات بر مبانی اعتقادی شیعه منطبق است یا خیر.یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد ادعای غلوانگاری وهابیت، نه‌تنها بر شواهد معتبر استوار نیست، بلکه بسیاری از این باورها در سنت اسلامی، حتی در منابع اهل‌سنت، ریشه دارد و موردتأیید علما و سیره مسلمین است؛ بنابراین، نقدهای القفاری عمدتاً بر درکی ناقص یا کلیشه‌ای از اعتقادات شیعه استوار شده و فاقد انصاف علمی است.  

کلیدواژه‌ها


  1. قرآن کریم

    نهج‌البلاغه

    منابع فارسی

    1. عابدی، احمد، (1390)، توحید و شرک در نگاه شیعه و وهابیت، چاپ اول، تهران: نشر مشعر.

    منابع عربی

    1. ابن ابی‌الحدید، عبد الحمید بن هبه الله، (1404ق)، شرح نهج‌البلاغه، تحقیق: ابراهیم محمد ابوالفضل، قم: مکتبه آیت الله العظمی المرعشی النجفی.
    2. ابن بابویه، محمد بن علی، (1383)، علل الشرایع، قم: مکتبه الحیدریه.
    3. ابن بابویه، محمد بن علی، (1378)، عیون اخبار الرضا، بی جا، دار العالم للنشر.
    4. ابن بابویه، محمد بن علی، (1362)، الخصال، محقق: علی اکبر غفاری، چاپ اول، قم: جامعه مدرسین.
    5. ابن تیمیه، احمد بن حلیم، (1406ق)، منهاج السنه النبویه فی نقض کلام الشیعه القدریه، تحقیق: محمد رشاد سالم، الطبعه الاولی، ریاض: جامعه الامام محمد بن سعود الاسلامیه.
    6. ابن تیمیه، احمد بن حلیم، (1416ق)، مجموع الفتاوی، تحقیق: عبدالرحمن بن محمد بن قاسم، مدینه: مجمع الملک فهد لطباعه المصحف الشریف.
    7. ابن تیمیه، احمد بن حلیم، (1420ق)، النبوات، تحقیق: عبد العزیز بن صالح الطویان، الطبعه الاولی، ریاض: اضواء السلف.
    8. ابن قیم جوزیه، محمد بن ابی بکر، (1416ق)، مدارج السالکین، محقق: محمد المعتصم بالله البغدادی، الطبعه الثالثه، لبنان، بیروت: دار الکتب العربی.
    9. ابن منظور، محمد بن مکرم، (1414ق)، لسان العرب، بیروت: دار صادر.
    10. آلوسی، شهاب الدین محمود، (1416ق)، روح المعانی فی تفسیر القرآن، تحقیق: علی عبدالباری عطیه، الطبعه الاولی، بیروت: دار الکتب العلمیه.
    11. بخاری، محمد بن اسماعیل، (1422ق)، صحیح بخاری، تحقیق: محمد زهیر بن ناصر النصر، الطبعه الاولی، بیروت: دارطوق النجاه.
    12. الترمذی، محمد بن عیسی، (1395ق)، سنن الترمذی، تحقیق: احمد محمد شاکر، الطبعه الثانیه، مصر: شرکه مکتبه و مطبعه مصطفی البابی الحلبی.
    13. حاکم نیشابوری، محمد بن عبدالله، (1418ق)، المستدرک علی الصحیحین، تحقیق: مصطفی عبدالقادر عطاء، الطبعه الاولی، لبنان، بیروت: دارالکتب العلمیه.
    14. حلی، جمال الدین حسن بن یوسف، (1412ق)، منتهی المطلب، تحقیق: قسم الفقه فی مجمع البحوث الاسلامیه، الطبعه الاولی، مشهد: مجمع البحوث الاسلامیه.
    15. حلی، نجم الدین جعفر، (1407ق)، المعتبر فی شرح المختصر، تحقیق: جمعی از نویسندگان زیر نظر ناصر مکارم شیرازی، چاپ اول، قم: موئسسه سیدالشهداء.
    16. رازی، محمد بن عمر، (1420ق)، التفسیر الکبیر، الطبعه الثالثه، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
    17. راغب اصفهانی، حسین بن محمد، (1404ق)، مفردات راغب، چاپ دوم، بی جا: دفتر نشر الکتاب.
    18. زینی دحلان، احمد، (1396)، الدرر السنیه فی الرد علی الوهابیه، استانبول: مکتبه ایشیق.
    19. السبکی، تاج‌الدین بن تقی الدین، (1413ق)، طبقات الشافعیه الکبری، تحقیق: محمود محمد الطناحی، الطبعه الثانیه، قاهره: هجر للطباعه و النشر و التوزیع.
    20. صفارقمی، محمدبن حسن، (1400)، بصائر الدرجات فی علوم آل محمد، تحقیق: علی رضا زکی زاده، چاپ نهم، قم: انتشارات وثوق.
    21. طریحی، فخرالدین، (بی‎تا)، مجمع البحرین، تحقیق: سید احمد حسین، بی جا: انتشارات مرتضوی.
    22. طوسی، محمد بن حسن، (1411ق)، الغیبه للحجه، تحقیق: عبدالله تهرانی و علی احمد ناصح، چاپ اول، ایران، قم: دار المعارف الاسلامیه.
    23. طوسی، محمد بن حسن، (1414ق)، الامالی، تحقیق: مؤسسه البعثه، چاپ اول، ایران، قم: دارالثقافه.
    24. عاملی، زین الدین بن علی، (1422ق)، روض الجنان فی شرح ارشاد الاذهان، تحقیق: مرکز الابحاث و الدراسات الاسلامیه، الطبعه الاولی، بی جا: مرکز النشر لمکتب الاعلام الاسلامی.
    25. فاضل هندی، بهاءالدین محمد، (بی‌تا)، کشف اللثام و الابهام عن قواعد الاحکام، قم: مؤسسه النشر الاسلامی التابعه لجماعه المدرسین بقم المشرفه.
    26. القفاری، ناصر بن عبدالله، (1414ق)، اصول مذهب الشیعه الامامیه، الطبعه الاولی، ریاض: بی‌نا.
    27. کلینی، محمد بن یعقوب، (1407ق)، الکافی، تحقیق: علی اکبر غفاری و محمد آخوندی، الطبعه الرابعه، تهران: دارالکتب الاسلامیه.
    28. مفید، محمد بن محمد، (1414ق)، النکت الاعتقادیه، تحقیق: رضا مختاری، الطباعه الثانیه، بیروت: دارالمفید للطباعه و النشر و التوزیع.
    29. مناوی، زین الدین محمد، (1415ق)، فیض القدیر شرح جامع الصغیر، تحقیق: احمد عبدالسلام، چاپ اول، بیروت: دارالکتب العلمیه.
    30. نیشابوری، مسلم بن حجاج، (بی‌تا)، صحیح مسلم، تحقیق: محمد فواد عبدالباقی، بیروت: دار احیاء التراث العربی.

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 04 آذر 1404
  • تاریخ دریافت: 15 اردیبهشت 1404
  • تاریخ بازنگری: 14 مهر 1404
  • تاریخ پذیرش: 22 آبان 1404