مدرسه علمیه عالی نواب پژوهش‌های علوم عقلی 3060-849X 1 1 2025 01 20 مبانی فلسفه استعلایی کانت و حکمت متعالیه با تاکید بر قانون علیت 26 9 597 FA محمدتقی علیپور ثانی کرمانی طلبه سطح 2و 3پیوسته رشته فلسفه و کلام اسلامی مدرسه علمیه عالی نواب مشهد یاسر حسین پور مدرس سطوح عالی حوزه علمیه خراسان و دانشگاه ،دانش آموخته دکتری حکمت متعالیه مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) Journal Article 2023 11 19 یکی از مسائلی که از ابتدا ذهن بشر را به خود مشغول کرده بیان نسبت بین پدیده هاست. هرکدام از فلاسفه نیز به فرا خور دیدگاه ها و نظریات مختلف خود درباره ی آن به بحث و گفتگو پرداخته اند که معمولا این مباحث ذیل سر فصل علیت گرد آوری شده اند. در این مقاله نویسنده سعی کرده است با بهره گیری از روش کتابخانه ای بعد از بیان مبانی مقدماتی کلی به بررسی تطبیقی دیدگاه دو تن از فیلسوفان بزرگ جهان یعنی امانوئل کانت و صدر الدین شیرازی بپردازد . در نهایت نگارنده به این نتیجه رسیده است که کانت با توجه به دیدگاه شناختی و ساختار فکری خود از علیت به عنوان یکی از مقولات فاهمه و ذهنی سخن به میان آورده و ملاصدرا با توجه به دیدگاه رئالیستی که زمینه فکری خود قرار داده است علیت را به عنوان رابطه حقیقی میان مراتب طولی وجود مطرح کرده است. https://poa.journals.hozehkh.com/article_597_c03511b9299ac3cf1519871ed5ef3280.pdf

مدرسه علمیه عالی نواب پژوهش‌های علوم عقلی 3060-849X 1 1 2024 12 21 ارزیابی تحلیلی انگاره همسانی هوش مصنوعی و نفس انسانی 48 27 598 FA محمدمهدی اویسی طلبه سطح 2و 3پیوسته رشته فلسفه و کلام اسلامی مدرسه علمیه عالی نواب مشهد Journal Article 2023 11 03 امروزه هوش مصنوعی و رایانه های پیشرفته جزء جدایی ناپذیر زندگی هر انسانی است و زندگی و اشتغال بسیاری از انسان ها بوسیله هوش مصنوعی رقم می خورد. یکی از مهم ترین مسائل حوزه هوش مصنوعی انگاره همسانی هوش مصنوعی با نفس انسانی است، یعنی آیا می توان همان انتظاری و عملکردی که انسان دارد را دقیقا از هوش مصنوعی داشت؟ از آنجا که این مسئله، مسئله تقریبا جدیدی می باشد پاسخ های مناسب موجود نیست و یا غیر محققانه است به همین سبب مقاله حاضر به روش عقلی- تحلیلی و بر مبنای فلسفه اسلامی و فلسفه غرب به ارزیابی نقد های موجود و ارزیابی نظریه همسانی طبق دیدگاه پیوندگرایانه پرداخته است. در نتیجه تحقیق حاضر عدم همسانی هوش مصنوعی بنابر هر دو فلسفه اسلامی و فلسفه غرب، به دلیل عدم امکان همسانی هوش مصنوعی با انسان در قوه اختیار انسانی و عدم همسانی در جنس علم و ادراک، به دست آمده است. https://poa.journals.hozehkh.com/article_598_82be0faa0f1f838e8b0a464b255517e6.pdf

مدرسه علمیه عالی نواب پژوهش‌های علوم عقلی 3060-849X 1 1 2024 12 21 بررسی تطبیقی حقیقت نفس در نظر فاضل مقداد و شیخ طوسی 74 49 661 FA محمد جواد کاریزی طلبه سطح 2و 3پیوسته رشته فلسفه و کلام اسلامی مدرسه علمیه عالی نواب مشهد احمد عزتی مدرس سطوح عالی حوزه علمیه خراسان و دانشگاه ،دانش آموخته دکتری حکمت متعالیه مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی Journal Article 2024 03 05 یکی از مسائل مهم و بنیادین فلسفه و کلام، بحث ماهیت نفس می‌باشد که از دیر باز مورد توجه اهل علم بوده است. اتخاذ مبنا در حقیقت نفس، در تفسیر و تبیین برخی از مسائل کلامی مانند کیفیت معاد، حیات برزخی، غایت سیر تکاملی انسان و... مؤثر می‌باشد. بنابراین در نوشته حاضر سعی شده است به روش توصیفی و تحلیلی بین دو دیدگاه فاضل مقداد و شیخ طوسی مقایسه تطبیقی صورت گیرد. در این میان فاضل مقداد حقیقت انسان را امر مادی و اجزاء اصلی معرفی می‌نماید و شیخ طوسی، گرچه در مادی بودن نفس با ایشان هم عقیده است، اما مادی بودن انسان را به هیکل محسوس می‌داند. هر یک از دو اندیشمند با استناد به مرجع و متعلق احکام و افعال و ادراک منسوب به انسان و نفی حالات و اقوال دیگر، سعی بر اثبات مدعای خود نموده‌اند، البته شیخ طوسی در تفسیر خود عبارات متعدد دارد؛ برخی عبارات دلالت بر هیکل محسوس دارد و برخی عبارات دلالت بر جسم رقیق دارد و به واسطه این اضطراب رأی نمی‌توان برای اثبات دیگاه هیکل محسوس یا دیدگاه جسم لطیف به تفسیر ایشان استناد نمود. https://poa.journals.hozehkh.com/article_661_fc24aa5b3c36897ca1aa50e753f1fe09.pdf

مدرسه علمیه عالی نواب پژوهش‌های علوم عقلی 3060-849X 1 1 2024 12 21 مقایسه دفاعیه خواجه نصیر الدین طوسی و ابن رشد از فلسفه به روایت مصارع المصارع و تهافت التهافت 90 75 600 FA علی اصغر جعفری ولنی دانشیار گروه فلسفه و کلام دانشگاه شهید مطهری Journal Article 2023 04 16 خواجه نصیرالدین طوسی وابن رشد از جمله کسانی هستند که به دفاع از فلسفه پرداخته‌اند و در این جهت در مقابل غزالی و شهرستانی کتابهای تهافت التهافت و مصارع المصارع را به رشته تحریر درآورده‌اند و هرکدام به شیوه خاص که درواقع به تفاوت مبنایی این دو فیلسوف در دفاع از فلسفه برمی‌گردد، به دفاع از فلسفه یا فیلسوف پرداخته اند. ابن رشد در دفاع خود مواضع متکلمان را به کلی رد می کند و معتقد است متکلمان به معرفت یقینی دست نیافته اند. درواقع دفاع او از فلسفه، دفاع از فلسفه ارسطو است. اما خواجه نصیرالدین طوسی به مخالفت شدید با مواضع متکلمان نپرداخته است و با جایگزین کردن برهان به‌جای جدل به غنای آن نیز کمک کرده است. خواجه برخلاف ابن رشد در دفاع از مواضع فلسفی به فیلسوف خاصی نظر نداشته است و با اینکه شهرستانی در انتقادات خود در میان فیلسوفان بیش از همه به ابن سینا نظر داشته و انتقاداتش متوجه دیدگاه های ابن سینا در کتابهای شفا، اشارات و تعلیقات است، با توجه به ماهیت فلسفه از آن دفاع کرده است. وی براساس روش تعقلی با آوردن براهین قاطع و قواعد فلسفی به تبیین و تقریر استدلالات خود می پردازد و به اشکالات شهرستانی پاسخ می دهد. https://poa.journals.hozehkh.com/article_600_30fa283b24ed7586b69b5d5c3f80ca15.pdf

مدرسه علمیه عالی نواب پژوهش‌های علوم عقلی 3060-849X 1 1 2024 12 21 بررسی مقایسه‌ای عقل‌گرایی ابومنصور ماتریدی وابن تیمیه در باب توحید و بازتاب‌های کلامی آن 106 91 599 FA محمد حسین موید طلبه سطح 2و 3 پیوسته رشته کلام اسلامی مدرسه علمیه عالی نواب مشهد مجتبی مرادی مکی مدرس سطوح عالی حوزه علمیه خراسان ،دانش آموخته دکتری رشته وهابیت شناسی دانشگاه ادیان و مذاهب Journal Article 2023 09 29 از دیرباز رویکردهای مختلفی همچون عقل‌گرایی و نقل گرایی به مباحث معرفتی در بین مذاهب مختلف کلامی طرح‌شده و ماتریدیان در مقابل سلفیان دارای رویکرد عقلانی به آموزه‌های توحیدی هستند و این تفاوت رویکرد منجر به بروز چندین بازتاب مهم کلامی شده است. <br /><br />ازآنجاکه تفاوت دو دیدگاه ناشی از تفاوت نگاه رهبران دو مکتب است، این تحقیق با روش توصیفی و تحلیلی، به بررسی میزان عقل‌گرایی ابن تیمیه و ابومنصور ماتریدی به عنوان موثرترین افراد در تشکیل ساختار اعتقادی دو مکتب و همچنین به بازتاب‌های کلامی دو دیدگاه در باب توحید می‌پردازد. نتایج به‌دست‌آمده نشان می‌دهد که ابن تیمیه و پیروان او در مورد توحید، عقل‌گرایی کمتری نسبت به ابومنصور ماتریدی و ماتریدیان دارند. این تفاوت در عقل‌گرایی، منجر به بروز پیامدهای قابل‌توجهی نظیر ارائه تقسیمات متفاوت از توحید،تفاوت در نگرش دو مذهب به صفات و افعال الهی ،داشتن رویکردهای گوناگون در ارائه براهین عقلی،تفاوت نگاه به مسئله حسن و قبح شده است. https://poa.journals.hozehkh.com/article_599_a592de875a2eb99a3d68b51512511f28.pdf

مدرسه علمیه عالی نواب پژوهش‌های علوم عقلی 3060-849X 1 1 2024 12 21 تبیین و ارزیابی اصول‌فکری و عقائد بنیادی نقل گرایان شیعی 134 107 601 FA فاطمه رادان دانشجو کارشناسی ارشد دانشگاه علوم معارف قم مهدی آزادپرور استادیار گروه فلسفه و کلام جامعه المصطفی العالمیه ،شعبه اصفهان Journal Article 2022 12 04 از جمله مهمترین جریانات شیعی مدعی اصلاح در زمان معاصر، گروهی هستند که تنها تاکید بر نقل‌گرائی دارند و در این بین نیز تنها منبع معتبر برای آن ها قرآن کریم است. اعتقادات و اصول فکری این جریان نواندیش، بسیار شبیه به جریان سلفی‌گری رایج میان اهل سنت است. حیدرعلی قلمداران، شریعت سنگلجی، محمد جواد غروی و میرزا یوسف شعار برخی از مهمترین افراد این جریان فکری هستند. در نظر این جریان، برخی از عقاید و اعمال مذهبی رایج میان شیعیان مانند شفاعت، توسل و زیارت از نظر قرآن غیر قابل توجیه است و اگر کسی قرآن را معیار قرار دهد به بطلان این امور حکم خواهد کرد. اگرچه این مدعیات باطل در میان سلفیان اهل سنت و وهابیان، نوظهور نیست و بیان و رد شده است ولی طرح آن از سوی شیعیان و واکاوی ریشه این عقاید در شیعه و پاسخ به آن، مسئله‌ای است که در این مقاله با روش کتابخانه‌ای و با رویکرد تحلیلی به آن پرداخته می‌شود. با مراجعه به قرآن کریم مشخص می‌شود که اشکال اساسی این تفکر، عدم توجه به آیاتی است که در آن‌ها دستور رجوع به اولی‌الامر داده شده و ولی مومنین را امامان معرفی کرده است و در واقع این جریان تنها در ظاهر ادعای معیار بودن قرآن را دارد. همچنین برای جانشینی امامان شیعه و تبعیت از دستورات آنان برخی روایات متواتر مانند حدیث غدیر وجود دارد و ادله عقلی نیز تبعیت از دستورات امامان را اثبات می‌کند. https://poa.journals.hozehkh.com/article_601_9a2d4c7b66f3456a5103875b4c548fc8.pdf